Veel interesse voor de Sam Drukker lezing tijdens ArtOranje 2026, over hoe je leert kijken, en waarom taal je daarbij soms juist in de weg zit. Bekijk hier de volledige lezing.

Tijdens ArtOranje gaf schilder Sam Drukker een lezing over iets wat de kern van zijn vak raakt: kijken. Aan de hand van zijn eigen werk laat hij zien hoe een beeld werkt, welke vijftien fenomenen daarbij steeds terugkomen, en waarom gewone taal je soms juist belemmert om echt te zien. De volledige lezing bekijk je hieronder.

Bekijk de lezing

Over Sam Drukker

Sam Drukker geldt als een van de bekendste figuratief schilders van Nederland. Hij groeide op in Assen en studeerde aan academie Minerva in Groningen, waar hij onder anderen les kreeg van Matthijs Röling. De mens staat in zijn werk centraal: portretten en figuren, geschilderd met een losse, trefzekere toets en een sterk licht-donkercontrast. Kenmerkend is dat hij vaak op oude, gevonden materialen werkt, zoals afgedankt hout en zeildoek, ondergronden die zelf al een geschiedenis dragen. In 2011 werd hij uitgeroepen tot Kunstenaar van het Jaar. Naast zijn vrije werk geeft hij al decennia les en verzorgt hij masterclasses en lezingen, zoals deze. Meer over zijn werk vind je via zijn eigen kanalen.

Sam Drukker Lezing: taal van het kijken

De rode draad in de lezing is wat hij “de taal van het kijken” noemt. Het gevoel dat een beeld bij je oproept, ontstaat in je hoofd, alleen al door te kijken. Om dat in een schilderij vast te leggen heb je geen woorden nodig, maar wel oog voor vorm, compositie, toon, warm-koud en textuur. In de loop der jaren bracht hij die onder in vijftien fenomenen, waarvan hij zegt dat elk beeld eruit is opgebouwd. De kunst is niet om ze allemaal te willen, maar om te herkennen welke paar er in een werk echt toe doen. Bij Rembrandt is dat toon, bij Bonnard juist kleur.

Tegelijk waarschuwt hij dat gewone taal, en zelfs anatomie, je kunnen tegenwerken: zodra je terugvalt op wat je al weet, kijk je minder open. De fenomenen gaan bovendien over het beeld, niet over de inhoud. Die inhoud doet er wel degelijk toe, benadrukt hij, maar juist een sterk beeld zorgt dat de kijker voelt waar het over gaat.

Wat je in deze lezing hoort

In deze Sam Drukker lezing neemt de kunstenaar je mee in zijn manier van kijken. Een paar dingen die langskomen:

• Hoe een eenvoudige schildersopdracht, een dood musje, hem liet ontdekken wat kijken eigenlijk is
• Waarom hij vijftien fenomenen onderscheidt, van vorm en toon tot warm-koud, en waarom je er niet meer nodig hebt
• Waarom Rembrandt geen colorist is, en Bonnard juist alles uit kleur haalt
• Wat het verschil is tussen ritme en beweging, met Mondriaan en Malevich als voorbeeld
• Hoe taal je helpt om over kunst te praten, maar je hindert zodra je zelf gaat schilderen

Meer van ArtOranje 2026

De eerste editie van ArtOranje bracht ruim 100 kunstenaars en bijna tweeduizend werken samen in Martiniplaza Groningen. Hier op ArtOranje.nl vind je naast deze Sam Drukker lezing vele terugblikken. Bekijk ook het podiumgesprek met Tymon de Laat, het interview met Stijn Valentijn en uiteraard de integrale Talkkshow met Splinter Chabot.